Τι πρέπει να κάνετε εάν μπει κάτι στο μάτι σας

Τι πρέπει να κάνετε αν μπει κάτι στο μάτι σας.  Τραυματισμός και πρώτες βοήθειες.

Τι είναι το ξένο σώμα;
Ο ιατρικός όρος  ξένο σώμα αναφέρεται για το «κάτι» που μπήκε στο μάτι σας. Αυτό μπορεί να είναι οτιδήποτε, από κόκκος σκόνης και άμμου, φυτικό υλικό, ακίδα ξύλου, ρινίσματα μετάλλου, γυαλί έως και μικρά έντομα.

Τα ξένα σώματα μπορεί να μετακινηθούν, να κολλήσουν στην επιφάνεια του ματιού ή να μπουν κάτω από το βλέφαρο.

Ένα ξένο σώμα μπορεί να απειλήσει την όρασή σας, εάν εισέλθει στον οφθαλμό ή τραυματίσει τον κερατοειδή ή το φακό του οφθαλμού. Τα ξένα σώματα που εκτοξεύονται σε υψηλές ταχύτητες πχ τρόχισμα ή σφυρηλάτηση μέταλλου,  εμφανίζουν τον υψηλότερο κίνδυνο.

Αν το ξένο σώμα είναι μεταλλικό, τα αλμυρά δάκρυα θα προκαλέσουν την οξείδωσή του και μπορούν να δημιουργήσει γύρω του ένα δαχτυλίδι σκουριάς και μία σημαντική αδιαφανή ουλή. Η στεφάνη της οξείδωσης μπορεί να παραμείνει ακόμη και μετά την απομάκρυνση του ξένου σώματος.

Ποια είναι τα συμπτώματα 
Στα συμπτώματα περιλαμβάνεται

• Πόνος όταν ανοιγοκλείνετε τα βλέφαρα ή μετακινείτε την κόρη του ματιού όταν το βλέφαρο είναι κλειστό.
• Αίσθηση ότι υπάρχει κάτι μέσα στο μάτι σας.
• Το μάτι μπορεί να κοκκινίσει και να αρχίσουν να τρέχουν δάκρυα.
• Μειωμένη όραση ή ευαισθησία στο φως.

Τι πρέπει να κάνετε:

Στις περισσότερες περιπτώσεις που αισθανθείτε ξένο σώμα θα θέλετε να ανοιγοκλείσετε και να τρίψετε το μάτι σας. Προσπαθήστε να μην τρίψετε το μάτι σας. Συνήθως το ξένο σώμα θα παρασυρθεί από τα δάκρυα στη γωνία του ματιού και δεν θα αποτελεί πλέον πρόβλημα.

Εάν αυτό δεν συμβεί τότε ακολουθείστε τα εξής:

ΜΙΚΡΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΟΝ ΟΦΘΑΛΜΟ Ή ΣΤΟ ΒΛΕΦΑΡΟ

• Πείτε στο άτομο να μην τρίβει το μάτι.
• Πλύνετε τα χέρια σας πριν εξετάσετε το μάτι.
• Εξετάστε το μάτι σε καλά φωτιζόμενη περιοχή.
• Για να βρείτε το αντικείμενο, ζητήστε από το άτομο να κοιτάξει
  1. πάνω και τραβήξτε απαλά το κάτω βλέφαρο προς τα κάτω για να κοιτάξετε στο εσωτερικό του βλεφάρου.
  2. κάτω και τοποθετήσετε μια μπατονέτα στο εξωτερικό του άνω βλεφάρου και να γυρίσετε απαλά το βλέφαρο πάνω από τη μπατονέτα.

• Και μετά δεξιά και αριστερά.

• Εάν το αντικείμενο είναι στο βλέφαρο, προσπαθήστε να το ξεπλύνετε με νερό. Εάν αυτό δεν βοηθήσει, προσπαθήστε να ακουμπήσετε το αντικείμενο με μια δεύτερη μπατονέτα για να το αφαιρέσετε.
• Εάν το αντικείμενο είναι στον οφθαλμό, προσπαθήστε να ξεπλύνετε απαλά τον οφθαλμό με νερό. Μην αγγίζετε τον οφθαλμό με τη μπατονέτα.

Εάν το άτομο συνεχίζει να έχει δυσφορία ή θολή όραση, αναζητήστε ιατρική βοήθεια.

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΜΕΝΟ Ή ΚΑΡΦΩΜΕΝΟ ΣΤΟΝ ΟΦΘΑΛΜΟ

1. Αφήστε το αντικείμενο στη θέση του. Μην επιχειρήσετε να αφαιρέσετε το αντικείμενο. Μην αγγίζετε ή πιέζετε το αντικείμενο.
2. Ηρεμήστε και καθησυχάστε το άτομο.
3. Πλύνετε τα χέρια σας.
4. Εάν το αντικείμενο είναι μικρό, καλύψτε και τα δύο μάτια με ένα καθαρό πανί ή αποστειρωμένο επίδεσμο.
5. Εάν το αντικείμενο είναι μεγάλο, τοποθετήστε ένα χάρτινο ποτήρι ή κώνο πάνω από τον τραυματισμένο οφθαλμό και στερεώστε το με κολλητική ταινία
6. Αναζητήστε ιατρική βοήθεια αμέσως.

Θεραπεία 
Όταν επισκεφτείτε τον οφθαλμίατρο, ο ιατρός σας

• θα ελέγξει την όρασή σας.
• θα ενσταλάξει αναισθητικό κολλύριο στο μάτι σας. Έτσι το μάτι μπορεί να εξεταστεί πιο διεξοδικά και να απομακρυνθεί οποιοδήποτε ξένο σώμα.
• Το ξένο σώμα μπορεί να απομακρυνθεί με πλύση του ματιού, ή με χρήση μπατονέτας ή με χρήση βελόνας
• Εάν υπάρχει η υποψία ότι έχει μπει στο μάτι σας μεταλλικό ξένο σώμα, θα σας γίνουν ειδικές ακτινογραφίες.
• Επίδεση του τραυματισμένου οφθαλμού κι ειδική αντιβιοτική αγωγή θα χρειαστεί για κάποιο χρονικό διάστημα
• Εάν χρησιμοποιείτε φακούς επαφής μην τους φορέσετε προτού πάρετε την άδεια από τον ιατρό σας.

Μέτρα πρόληψης 

• Να λαμβάνετε πάντα όλα τα μέτρα ασφαλείας των ματιών σας, δηλαδή να φοράτε προστατευτική μάσκα ή προστατευτικά γυαλιά όταν χρησιμοποιείτε ηλεκτρικά εργαλεία υψηλής ταχύτητας ή κάνετε άλλες δραστηριότητες κατά τις οποίες μπορούν να μπουν αντικείμενα στα μάτια σας -όχι γυαλιά ηλίου ή οράσεως.
• Όταν κάνετε επισκευές στο σπίτι ή καθαριότητα μπορείτε να φοράτε ένα ζευγάρι γυαλιά προστασίας. Τα συγκεκριμένα γυαλιά μπορούν να αποτρέψουν και το 90% των τραυματισμών που σχετίζονται με αθλητικές δραστηριότητες. Οι φακοί των γυαλιών προστασίας θα πρέπει να είναι από πολυανθρακικό πλαστικό, επειδή είναι 10 φορές πιο ανθεκτικό από άλλα υλικά.
• Σε περίπτωση τραυματισμού του ματιού ή υποψίας για ύπαρξη ξένου σώματος ζητήστε ιατρική φροντίδα.