Οι επιπτώσεις της ηλιακής ακτινοβολίας στα μάτια

Η ηλιακή ακτινοβολία είναι πηγή ζωής αλλά μπορεί να αποβεί και επικίνδυνη ειδικά το καλοκαίρι όπου η έκθεση στον ήλιο είναι παρατεταμένη. Η επίδραση του ήλιου στα μάτια μας είναι βλαβερή. Ο ήλιος μπορεί να ευθύνεται μακροπρόθεσμα για πολλές παθήσεις, καθώς και για τη γήρανση των ματιών μας.
Απαραίτητη λοιπόν, η προφύλαξή τους από την ηλιακή ακτινοβολία με τα σωστά γυαλιά ηλίου, καπέλο κ.α.
Πιο συγκεκριμένα, τα απλά απορροφητικά γυαλιά δεν προστατεύουν από όλων των ειδών τις ακτίνες. Αντίθετα, οι νεότεροι φακοί μελανίνης, οι blue blockers και οι πολωτικοί φακοί ηλίου προσφέρουν τη μέγιστη προστασία στα μάτια σας.
ΠΟΙΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΠΡΟΚΑΛΕΙ Η ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ ΜΑΣ;
Η ηλιακή ακτινοβολία ευθύνεται για μια σειρά από παθολογίες στα μάτια οι οποίες εμφανίζονται μετά από χρόνια έκθεση στον ήλιο. Μην ξεχνάμε λοιπόν ότι ο ήλιος δρα συσσωρευτικά.
Ξεκινώντας από τους εξωτερικούς χιτώνες του οφθαλμού, τα βλέφαρα είναι εκείνα στα οποία καταλήγουν όλες οι ακτίνες και κατά συνέπεια η γήρανση του ευαίσθητου λεπτού δέρματός τους έρχεται πιο γρήγορα από το υπόλοιπο δέρμα. Αποτέλεσμα είναι οι πρώιμες ρυτίδες γύρω από τα μάτια.
Επίσης η εμφάνιση όγκων στα βλέφαρα, όπως επιθυλιώματα και μελανώματα τα οποία χρήζουν έγκαιρης χειρουργικής αφαίρεσης. Ο επιπεφυκότας, δηλαδή ο λευκός χιτώνας του ματιού προσβάλλεται σχετικά εύκολα από τις υπεριώδεις ακτινοβολίες.
Έτσι μπορούμε να έχουμε παθήσεις όπως το πτερύγιο, μια εκφύλιση του επιπεφυκότος κατά την οποία δημιουργείται μια ινοαγγειακή ‘πέτσα’ πάνω στον κερατοειδή και που αυξάνει προς το κέντρο του.
Επίσης και το καρκίνωμα του επιπεφυκότος, πιο σπάνιο, φαίνεται να έχει ως παράγοντα κινδύνου τις υπεριώδεις ακτίνες. Ο κερατοειδής επίσης μπορεί να προσβληθεί αλλά κυρίως παροδικά. Το αποτέλεσμα είναι μια ακτινική κερατοεπιπεφυκίτιδα, ανάλογη με αυτή από οξυγονοκόλληση, κατά την οποία ο ασθενής έχει πόνο, έντονη φωτοφοβία και δυσκολία να ανοίξει τα μάτια του.
Η μακροχρόνια έκθεση στον ήλιο, έχει ως συνέπεια τη μείωση της διαύγειας του κρυσταλοειδούς φακού του ματιού, προκαλώντας καταρράκτη. Η ηλιακή ακτινοβολία είναι σίγουρα ένας παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση του γεροντικού καταρράκτη.
Ωστόσο, οι υψηλής ενέργειας ακτίνες του ήλιου, το λεγόμενο μπλε φως, δηλαδή το φως εκείνο που όταν πέφτει σε μια γυαλιστερή επιφάνεια μας στραβώνει, είναι υπεύθυνο και για βλάβες στον αμφιβληστροειδή χιτώνα, το βυθό του ματιού.
Η εκφύλιση της ωχράς κηλίδος σχετιζόμενη με την ηλικία είναι μια από τις συνέπειες της μακροχρόνιας έκθεσης στον ήλιο. Η ωχρά είναι η κεντρική περιοχή του αμφιβληστροειδούς στην οποία εστιάζονται τα οπτικά αντικείμενα και δέχεται τη μεγαλύτερη ποσότητα ακτίνων από τις άλλες περιοχές.
ΤΡΟΠΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΕΤΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΑΣ
Η πρόληψη γίνεται μέσω της προστασίας των ματιών σας από τον ήλιο, είναι πολύ εύκολη και μπορεί να γίνει απ’ όλους.
Το πρώτο μέτρο προστασίας και το πιο προσιτό σε όλους είναι η χρήση γυαλιών ηλίου. Τα γυαλιά ηλίου που θα αγοράσετε και που θα προστατεύουν τα μάτια σας από την ακτινοβολία θα πρέπει να είναι απορροφητικά. Δηλαδή οι φακοί θα πρέπει να μπορούν να απορροφούν τις βλαβερές ακτίνες του ήλιου χωρίς όμως να αλλοιώνουν την οπτική αντίληψη και τα χρώματα.
Μην εμπιστεύεστε τα μάτια σας σε ανθρώπους που δεν είναι ειδικοί και μην αγοράζετε γυαλιά από περίπτερα, πλανόδιους κ.λ.π γιατί τα γυαλιά αυτά δεν έχουν τις σωστές προδιαγραφές. Συμβουλευθείτε τον οφθαλμίατρό σας για τη σωστή προστασία και αγοράστε τα γυαλιά σας μόνο από οπτικά καταστήματα που εμπιστεύεστε.
Χρησιμοποιείστε τα γυαλιά ηλίου όλο το χρόνο, ακόμη και το χειμώνα τις ημέρες της ηλιοφάνειας.
Βάλτε τα σωστά γυαλιά και στα μικρά παιδιά από την ηλικία εκείνη που νομίζετε ότι μπορούν να τα φορέσουν. Η προστασία πρέπει να γίνεται από τη μικρότερη δυνατή ηλικία.

Οι φακοί μελανίνης, περιέχουν συνθετική μελανίνη ικανή να απορροφήσει όλη τη γκάμα των βλαβερών ακτίνων (μέχρι 600 nm). Τα γυαλιά αυτά είναι αποτέλεσμα πολυετών ερευνών και υπάρχουν και στην Ελλάδα εδώ και λίγα χρόνια. Κανένα άλλο είδος φακού σήμερα δεν προστατεύει καλύτερα από τον φακό μελανίνης.
Αντίστοιχοι φακοί είναι και οι blue blockers. Οι φακοί αυτοί απορροφούν τις ακτινοβολίες στο μπλε – ιώδες φως, δηλαδή περισσότερο από το φάσμα των υπεριωδών ακτίνων και κατά συνέπεια προστατεύουν καλύτερα και περισσότερο από τα απλά απορροφητικά γυαλιά ηλίου.
Οι πολωτικοί φακοί ηλίου (polarized) είναι μια άλλη κατηγορία γυαλιών ηλίου που βασίζονται στην αρχή της πόλωσης του φωτός. ‘Έχουν πολύ καλή απορροφητικότητα για τις υπεριώδεις ακτίνες, εξουδετερώνουν την εκτυφλωτική αντανάκλαση του ήλιου και προσφέρουν μια πολύ ξεκούραστη όραση.
Κατά συνέπεια, απαιτείται προσοχή στην επιλογή των γυαλιών ηλίου και όχι να ακολουθούμε μόνο την εποχιακή μόδα.
Θυμηθείτε επίσης ότι οι ακτίνες έχουν τη δυνατότητα να περάσουν στα μάτια μας από το πάνω μέρος των γυαλιών μας και κατά συνέπεια το καπέλο, ειδικά εκείνο με μεγάλο γείσο προστατεύει τις ακτίνες που φτάνουν στα μάτια μας εκ των άνω.
‘Οσο για το ευαίσθητο δέρμα των βλεφάρων, η αισθητική φαρμακολογία προσφέρει ειδικές αντηλιακές κρέμες για τα μάτια που έχουν χαμηλότερη συγκέντρωση των ουσιών ώστε να μην περνούν μέσα στο μάτι και το ερεθίζουν, ενώ επιτυγχάνουν και υψηλό δείκτη προστασίας.
Συμβουλευθείτε κυρίως τον δερματολόγο σας ως ειδικότερο στο θέμα της δερματολογικής προστασίας για τα σκευάσματα που μπορείτε να χρησιμοποιείτε.
Άρα, οι τρόποι για να προστατεύσουμε τα μάτια μας πλήρως από τη βλαβερή επίδραση του ήλιου είναι:
- Να φοράμε γυαλιά ηλίου με μέγιστη απορροφητικότητα (φακοί μελανίνης, blue blockers, polarized).
- Να φοράμε πάντα καπέλο με μεγάλο γείσο.
- Να χρησιμοποιούμε ειδικές αντηλιακές κρέμες για το δέρμα γύρω από τα μάτια.

Η χρήση καλών και σωστών απορροφητικών γυαλιών ηλίου είναι το σημαντικότερο μέσο για την προστασία των ματιών μας και θα πρέπει να χρησιμοποιούνται καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, ξεκινώντας από την παιδική ηλικία και ειδικά στα ευαίσθητα μάτια των παιδιών.
Η τεχνολογία των οπτικών προσφέρει σήμερα ειδικούς φακούς οι οποίοι επιτελούν το έργο τους θαυμάσια. Στην παραλία, επίσης, μην ξεχνάτε και το καπέλο σας και την αντηλιακή κρέμα σας τα οποία είναι εξίσου απαραίτητα.